مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوری فصلنامه مهندسی برق و مهندسی کامپيوتر ايران 16823745 24 1 2026 8 5 Simultaneous Optimization of Economic and Environmental Load Dispatch (EED) of Power System Using Multi-Objective Honey Bee Colony Heuristic Algorithm (MOABC) بهینه‌سازی هم‌زمان پخش بار اقتصادی و زیست¬محیطی سیستم قدرت با استفاده از الگوریتم ابتکاری کلونی زنبور عسل چندهدفه fa سیدحکیم حسینی پیام نور تهران شمال 2025 8 6 <p style="direction: ltr;">The main goal of this study was the simultaneous optimization of environmental-economic dispatch (EED) in power systems using a multi-objective Artificial Bee Colony (MOABC) algorithm. A multi-objective environmental-economic dispatch model for power systems was developed with the objectives of minimizing economic cost and pollution emissions to address the challenges in power system distribution caused by the global energy crisis and global warming, and to promote the realization of the dual carbon goal.</p> <p style="direction: ltr;">A multi-objective Artificial Bee Colony algorithm (MOABC) based on non-dominated sorting and an improved greedy criterion was designed according to the characteristics of the proposed model. In designing the algorithm, the Taguchi method was used for parameter optimization, a heuristic method was applied for dynamic constraint handling, and various comprehensive evaluation indices were employed to assess the algorithm&rsquo;s performance.</p> <p>Simulation analysis was performed on a six-generator power system and a ten-generator power system, and the results were compared with different algorithms to validate the rationality and effectiveness of the proposed model. Finally, the Technique for Order Preference by Similarity to Ideal Solution (TOPSIS) was used to determine the optimal compromise solution as a reference for scientific decision-making by dispatchers.</p> <p>هدف اصلی این تحقیق بهینه&zwnj;سازی هم&zwnj;زمان پخش بار اقتصادی و زیست&zwnj;محیطی (EED) سیستم قدرت با استفاده از الگوریتم ابتکاری کلونی زنبور عسل چندهدفه(MOABC) &nbsp;بود. یک مدل پخش بار اقتصادی محیطی چندهدفه سیستم قدرت با حداقل هزینه اقتصادی و انتشار آلودگی به عنوان اهداف بهینه&zwnj;سازی برای پاسخگویی به چالش&zwnj;های توزیع سیستم قدرت ناشی از بحران انرژی جهانی و گرم شدن آب و هوا و ترویج تحقق هدف کربن دوگانه ایجاد شده است. یک الگوریتم کلونی زنبورهای مصنوعی چندهدفه بر اساس مرتب&zwnj;سازی غیر غالب و معیار حریص بهبودیافته با توجه به ویژگی&zwnj;های مدل طراحی شده است. در طراحی الگوریتم از روش تاگوچی برای بهینه سازی پارامترها، روش ابتکاری برای پردازش قیود به صورت پویا و انواع شاخص&zwnj;های ارزیابی جامع برای ارزیابی عملکرد الگوریتم استفاده می شود. در تحلیل شبیه&zwnj;سازی، یک سیستم قدرت شش ماشینی و یک سیستم قدرت ده ماشینی شبیه&zwnj;سازی شده و با الگوریتم&zwnj;های مختلف مقایسه می&zwnj;شود تا منطقی بودن و اثربخشی مدل پیشنهادی تایید شود. در نهایت، تکنیک اولویت سفارش با شباهت به روش راه&zwnj;حل ایده&zwnj;آلTOPSIS) &nbsp;برای تعیین راه&zwnj;حل سازش بهینه <br /> برای ارائه مرجعی برای تصمیم&zwnj;گیری علمی توزیع&zwnj;کنندگان استفاده می&zwnj;شود. نتایج شبیه سازی نشان می دهد نتایج نشان می&zwnj;دهد که از بین چهار الگوریتم، <br /> الگوریتم MOABC کمترین هزینه اقتصادی (2.771&times;104 $) و انتشار آلودگی (3.639 &times;103 کیلوگرم) را برای هر دو راه&zwnj;حل بهینه&zwnj;سازی اقتصادی و بهینه&zwnj;سازی محیطی به دست می&zwnj;آورد. علاوه بر این، الگوریتم MOABC نیز در به&shy;دست آوردن بهترین راه&zwnj;حل سازشی (2.821&times;104 $ و 4.005&times;103 کیلوگرم) بهتر عمل&nbsp;می&zwnj;کند.</p> http://ijece.org/ar/Article/Download/51104